Nomenklatura scalona UE · kod CN · HS 6114.20
6114 20 00: Pozostała odzież dziana, z bawełny
Pozostała odzież dziana bawełniana
✓ Może być użyty w zgłoszeniu celnym Dane: Nomenklatura scalona UE, obowiązuje od 1 stycznia 2026 · sprawdzono 24 października 2026
- 6114 Pozostała odzież dziana:
- 6114 20 00 Z bawełny
Ile zapłacisz
Import: UE
Cła dodatkowe i wymogi przywozowe
Należności pobierane oprócz cła oraz wymogi, które towar musi spełnić na granicy.
Cła dodatkowe i opłaty 4
- Zawieszenie cełZawieszenie – towary przeznaczone dla niektórych kategorii statków, łodzi i pozostałych jednostek pływających oraz dla platform wiertniczych lub produkcyjnych Bez cła
- Dotyczy kraju pochodzenia
- wszystkie kraje
- Akt prawny
- Regulation 2658/87
- Dokumenty
- C990 Pozwolenie dotyczące końcowego przeznaczenia statków i platform (kolumna 8c, załącznik A do rozporządzenia delegowanego (UE) 2015/2446)
- Cło od przesyłek o niskiej wartościNależności celne za przesyłki o niskiej wartości 3 EUR
- Dotyczy kraju pochodzenia
- wszystkie kraje
- Obowiązuje
- do 31 października 2026
- Akt prawny
- Regulation 0382/26
- Cło od przesyłek o niskiej wartościNależności celne za przesyłki o niskiej wartości 3 EUR
- Dotyczy kraju pochodzenia
- wszystkie kraje
- Obowiązuje
- od 1 listopada 2026
- Akt prawny
- Regulation 0382/26
- Opłata manipulacyjnaUnijna opłata manipulacyjna 2 EUR
- Dotyczy kraju pochodzenia
- wszystkie kraje
- Obowiązuje
- od 1 listopada 2026
- Akt prawny
- Regulation 2108/26
- Dokumenty
- Y126 Goods sold in distance sales
Wymogi przywozowe 9
- Kontrola przywozuDopuszczenie do wolnego obrotu (ograniczenie ilościowe)
- Dotyczy kraju pochodzenia
- Korea Północna
- Akt prawny
- Regulation 0936/15
- Dokumenty
- L079 Produkty tekstylne: pozwolenie importowe
- Kontrola przywozuOgraniczenie wprowadzenia do swobodnego obrotu
- Dotyczy kraju pochodzenia
- Korea Północna
- Akt prawny
- Regulation 1836/17
- Dokumenty
- Y084 Odstępstwo od zakazu przwozu na mocy art. 16i ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2017/1509
- Kontrola przywozuKontrola przywozu zastrzeżonych towarów i technologii
- Dotyczy kraju pochodzenia
- Libia
- Akt prawny
- Regulation 0044/16
- Dokumenty
- Y920 Towary inne, niż wymienione w przypisie dołączonym do niniejszego środka
- Kontrola przywozuKontrola przywozu zastrzeżonych towarów i technologii
- Dotyczy kraju pochodzenia
- Rosja
- Obowiązuje
- do 31 lipca 2027
- Akt prawny
- Decision 0512/14
- Dokumenty
- Y920 Towary inne, niż wymienione w przypisie dołączonym do niniejszego środka
- Kontrola przywozuKontrola przywozu towarów luksusowych
- Dotyczy kraju pochodzenia
- Korea Północna
- Akt prawny
- Regulation 2062/17
- Dokumenty
- Y945 Rzeczy osobiste osób podróżujących lub towary o charakterze niehandlowym, do użytku osobistego osób podróżujących, znajdujące się w ich bagażu ((art. 10 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2017/1509)
- Y946 Towary niezbędne do oficjalnych celów placówek dyplomatycznych lub konsularnych państw członkowskich w KRLD lub organizacji międzynarodowych objętych immunitetem zgodnie z prawem międzynarodowym oraz rzeczy do użytku osobistego ich personelu (art. 10 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2017/1509)
- Y948 Towary inne niż opisane w załączniku VIII (Towary luksusowe) do rozp. (UE) 2017/1509
- Kontrola przywozuKontrola przywozu skór z kotów i psów
- Dotyczy kraju pochodzenia
- wszystkie kraje
- Akt prawny
- Regulation 1523/07
- Dokumenty
- Y922 Inne niż skóry z kotów i psów, zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 1523/2007 r. (Dz.U. L 343)
- Kontrola przywozuKontrola przywozu produktòw z fok
- Dotyczy kraju pochodzenia
- wszystkie kraje
- Akt prawny
- Regulation 1850/15
- Dokumenty
- C679 Świadectwo (produkt z foki), wydane przez uznany organ zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 737/2010 przed dniem 18 października 2015 r.
- C680 Pisemne oświadczenie o przywozie udowadniające gdzie produkty zostały nabyte (produkt z foki)
- C683 Unia Europejska - Dokument poświadczający do celów wprowadzenia do obrotu w Unii produktów z fok pochodzących z polowań prowadzonych przez eskimosów lub inne społeczności autochtoniczne, zgodnie z art. 3 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 1007/2009 w sprawie handlu produktami z fok
- Y032 Pozostałe produkty, inne niż produkty z fok objęte rozporządzeniem (UE) 2015/1850 (Dz.U. L 271)
- Kontrola przywozu
- Dotyczy kraju pochodzenia
- Ukraina
- Akt prawny
- Regulation 0692/14
- Dokumenty
- Kontrola przywozu
- Dotyczy kraju pochodzenia
- Libia, Ukraina
- Akt prawny
- Regulation 0813/25, Regulation 0263/22
- Dokumenty
- Y182 Towary inne niż objęte zakazami określonymi w art.3(a) rozporządzenia (UE) nr 2016/44
- Y984 Towary niepochodzące lub nieprzeznaczone do niekontrolowanych przez rząd obszarów Ukrainy w obwodach donieckim, chersońskim, ługańskim i zaporizhzhii
- N954 Świadectwo przewozowe EUR.1
- N864 Deklaracja na fakturze lub deklaracja pochodzenia umieszczona przez dowolnego eksportera na fakturze lub innym dokumencie handlowym
Środki wywozowe 16
Zakazy, pozwolenia, kontrole i sankcje stosowane, gdy towary te opuszczają UE.
| Środki wywozowe | Miejsce przeznaczenia | Akt prawny | Ważność |
|---|---|---|---|
| Kontrola wywozu zastrzeżonych towarów i technologiiSystem sankcji: Russia | Rosja | Decision 0512/14 | 1 sierpnia 2014 – 31 lipca 2027 |
| Kontrola wywozu zastrzeżonych towarów i technologiiSystem sankcji: Myanmar/Burma | Mjanma (Birma) | Regulation 0401/13 | 3 maja 2013 |
| Kontrola wywozu zastrzeżonych towarów i technologiiSystem sankcji: Iran (human rights) | Iran | Regulation 0264/12 | 9 lutego 2016 |
| Kontrola wywozu zastrzeżonych towarów i technologiiSystem sankcji: South Sudan | Sudan Południowy | Regulation 0735/15 | 9 maja 2015 |
| Kontrola wywozu zastrzeżonych towarów i technologiiSystem sankcji: Sudan | Sudan | Regulation 0747/14 | 11 lipca 2014 |
| Kontrola wywozu zastrzeżonych towarów i technologiiSystem sankcji: Venezuela | Wenezuela | Regulation 2063/17 | 14 listopada 2017 |
| Kontrola wywozu zastrzeżonych towarów i technologiiSystem sankcji: Syria | Syria | Regulation 0036/12 | 19 stycznia 2012 |
| Kontrola wywozu zastrzeżonych towarów i technologiiSystem sankcji: Zimbabwe | Zimbabwe | Regulation 0284/17 | 19 lutego 2017 |
| Kontrola wywozu zastrzeżonych towarów i technologiiSystem sankcji: Libya | Libia | Regulation 0044/16 | 20 stycznia 2016 |
| Kontrola wywozu zastrzeżonych towarów i technologiiSystem sankcji: Belarus | Białoruś | Regulation 0765/06 | 25 czerwca 2021 |
| Kontrola wywozu towarów luksusowychSystem sankcji: Russia | Rosja | Regulation 0833/14 | 24 czerwca 2023 |
| Kontrola wywozu towarów luksusowychSystem sankcji: North Korea | Korea Północna | Regulation 2062/17 | 28 czerwca 2018 |
| Kontrola wywozuSystem sankcji: Central African Republic | Republika Środkowoafrykańska | Decision 0798/13 | 8 kwietnia 2020 |
| Kontrola wywozuSystem sankcji: Haiti | Haiti | Regulation 2309/22 | 26 marca 2025 |
| Kontrola wywozuSystem sankcji: Libya | Libia | Regulation 0813/25 | 29 kwietnia 2025 |
| Kontrola wywozu skór z kotów i psów | All third countries | Regulation 1523/07 | 15 sierpnia 2009 |
Dane TARIC na dzień 26 października 2026
VAT z tytułu importu w państwach członkowskich
Stawka, którą każde państwo członkowskie stosuje do towarów z tego kodu, według bazy danych Komisji Taxes in Europe. Stawka obniżona może obejmować tylko część towarów danego kodu: sprawdź krajowe przepisy o VAT.
-
Austria 20%
-
Belgia 21%
-
Bułgaria 20%
-
Chorwacja 25%
-
Cypr 19%
-
Czechy 21%
-
Dania 25%
-
Estonia 9% stawka obniżona
-
Finlandia 25,5%
-
Francja 20%
-
Grecja 24%
-
Hiszpania 21%
-
Holandia 21%
-
Irlandia 23%
-
Litwa 21%
-
Luksemburg 3% stawka obniżona
-
Łotwa 21%
-
Malta 18%
-
Niemcy 19%
-
Polska 23%
-
Portugalia 23%
-
Rumunia 21%
-
Słowacja 23%
-
Słowenia 22%
-
Szwecja 25%
-
Węgry 27%
-
Włochy 22%
TEDB · 26 października 2026
Stawki preferencyjne według krajów
| Umowa lub system preferencji | Kraje | Stawka |
|---|---|---|
| stawka standardowa (bez umowy) | — | 12% |
| GSP-EBA (szczególne rozwiązanie dotyczące krajów najsłabiej rozwiniętych - wszystko oprócz broni) | Afganistan, Angola, Bangladesz, Benin i jeszcze 42Afganistan, Angola, Bangladesz, Benin, Bhutan, Burkina Faso, Burundi, Czad, Demokratyczna Republika Konga, Dżibuti, Erytrea, Etiopia, Gambia, Gwinea, Gwinea Bissau, Haiti, Jemen, Kambodża, Kiribati, Komory, Laos, Lesotho, Liberia, Madagaskar, Malawi, Mali, Mauretania, Mjanma (Birma), Mozambik, Nepal, Niger, Republika Środkowoafrykańska, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Somalia, Sudan, Sudan Południowy, Tanzania, Timor Wschodni, Togo, Tuvalu, Uganda, Wyspy Salomona, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, Zambia | Bez cła |
| CARIFORUM | Antigua i Barbuda, Bahamy, Barbados, Belize i jeszcze 10Antigua i Barbuda, Bahamy, Barbados, Belize, Dominika, Dominikana, Grenada, Gujana, Jamajka, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Surinam, Trynidad i Tobago | Bez cła |
| KTZ (Kraje i Terytoria Zamorskie) | Antarktyda, Aruba, Curaçao, Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne i jeszcze 8Antarktyda, Aruba, Curaçao, Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne, Grenlandia, Niderlandy Karaibskie, Nowa Kaledonia, Polinezja Francuska, Saint-Barthélemy, Saint-Pierre i Miquelon, Sint Maarten, Wallis i Futuna | Bez cła |
| GSP+ (szczególne rozwiązanie motywacyjne dotyczące zrównoważonego rozwoju i dobrych rządów) | Boliwia, Filipiny, Kirgistan, Mongolia i jeszcze 4Boliwia, Filipiny, Kirgistan, Mongolia, Pakistan, Republika Zielonego Przylądka, Sri Lanka, Uzbekistan | Bez cła |
| Ameryka Środkowa | Gwatemala, Honduras, Kostaryka, Nikaragua, Panama, Salwador | Bez cła |
| SADC EPA | Botswana, Eswatini, Namibia | Bez cła |
| Europejski Obszar Gospodarczy | Islandia, Liechtenstein, Norwegia | Bez cła |
| Państwa Afryki Wschodniej i Południowej | Mauritius, Seszele, Zimbabwe | Bez cła |
| unia celna UE–Andora | Andora | Bez cła |
| umowa UE–Albania | Albania | Bez cła |
| umowa UE–Bośnia i Hercegowina | Bośnia i Hercegowina | Bez cła |
| umowa UE–Kanada | Kanada | Bez cła |
| umowa UE–Szwajcaria | Szwajcaria | Bez cła |
| umowa UE–Côte d’Ivoire | Côte d’Ivoire | Bez cła |
| umowa UE–Chile | Chile | Bez cła |
| umowa UE–Kamerun | Kamerun | Bez cła |
| umowa UE–Kolumbia | Kolumbia | Bez cła |
| umowa UE–Algieria | Algieria | Bez cła |
| umowa UE–Ekwador | Ekwador | Bez cła |
| umowa UE–Egipt | Egipt | Bez cła |
| Preferencyjne pochodzenie zgodnie z Porozumieniem w formie wymiany listów między Unią Europejską a Królestwem Marokańskim dotyczącym zmiany protokołów nr 1 i 4 do Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Królestwem Marokańskim, z drugiej strony. | Sahara Zachodnia | Bez cła |
| umowa UE–Fidżi | Fidżi | Bez cła |
| umowa UE–Wyspy Owcze | Wyspy Owcze | Bez cła |
| umowa UE–Wielka Brytania | Wielka Brytania | Bez cła |
| umowa UE–Gruzja | Gruzja | Bez cła |
| umowa UE–Ghana | Ghana | Bez cła |
| umowa UE–Izrael | Izrael | Bez cła |
| umowa UE–Jordania | Jordania | Bez cła |
| umowa UE–Japonia | Japonia | Bez cła |
| umowa UE–Kenia | Kenia | Bez cła |
| umowa UE–Korea Południowa | Korea Południowa | Bez cła |
| umowa UE–Liban | Liban | Bez cła |
| umowa UE–Maroko | Maroko | Bez cła |
| umowa UE–Mołdawia | Mołdawia | Bez cła |
| umowa UE–Czarnogóra | Czarnogóra | Bez cła |
| umowa UE–Macedonia Północna | Macedonia Północna | Bez cła |
| umowa UE–Meksyk | Meksyk | Bez cła |
| umowa UE–Nowa Zelandia | Nowa Zelandia | Bez cła |
| umowa UE–Peru | Peru | Bez cła |
| umowa UE–Papua-Nowa Gwinea | Papua-Nowa Gwinea | Bez cła |
| umowa UE–Terytoria Palestyńskie | Terytoria Palestyńskie | Bez cła |
| umowa UE–Serbia | Serbia | Bez cła |
| umowa UE–Singapur | Singapur | Bez cła |
| unia celna UE–San Marino | San Marino | Bez cła |
| umowa UE–Syria | Syria | Bez cła |
| umowa UE–Tunezja | Tunezja | Bez cła |
| unia celna UE–Turcja | Turcja | Bez cła |
| umowa UE–Ukraina | Ukraina | Bez cła |
| umowa UE–Stany Zjednoczone | Stany Zjednoczone | Bez cła |
| umowa UE–Wietnam | Wietnam | Bez cła |
| umowa UE–Samoa | Samoa | Bez cła |
| umowa UE–Kosowo | Kosowo | Bez cła |
| umowa UE–Republika Południowej Afryki | Republika Południowej Afryki | Bez cła |
| GSP - Zasady ogólne | Indie, Indonezja, Kongo, Mikronezja i jeszcze 5Indie, Indonezja, Kongo, Mikronezja, Nigeria, Niue, Tadżykistan, Vanuatu, Wyspy Cooka | 9,6% |
| Mercosur | Argentyna, Brazylia, Paragwaj, Urugwaj | 10,6% |
UE: import miesięczny · HS 6114.20
Główni dostawcy, ostatnie 12 miesięcy
| Kraj | Wartość | Udział | Zmiana |
|---|---|---|---|
| 67 mln € | 34,6% | -19% | |
| 46,6 mln € | 24,1% | +4,1% | |
| 19,8 mln € | 10,2% | -17,8% | |
| 19,1 mln € | 9,9% | -25,5% | |
| 5 mln € | 2,6% | -38,9% | |
| 5 mln € | 2,6% | +10,3% | |
| 4,8 mln € | 2,5% | +11,6% | |
| 3,7 mln € | 1,9% | -1,4% |
Ta sama podpozycja w innych taryfach
6114.20 Pozostała odzież dziana, z bawełny
Wiążące decyzje dla podobnych towarów
Decyzje amerykańskiej służby celnej (CBP, CROSS) i brytyjskiej HMRC (Advance Tariff Rulings) dotyczące towarów klasyfikowanych tutaj. Decyzja wiąże tylko jej posiadacza, ale pokazuje, jak organy klasyfikują podobne towary. Opisy to angielskie teksty organów.
- N356594 U.S. CBP
The tariff classification of garments from various countries
- N353571 U.S. CBP
The tariff classification of a women’s crop top from India
- N348782 U.S. CBP
The tariff classification of a boy’s garment from China
- N341395 U.S. CBP
The tariff classification of a girl’s upper body garment from Cambodia
- 600015560 HMRC
Toddler Sleep Bag. It is made from Soft Cotton Jersey Knit, Elastane, Recycled Polyester. It has metal poppers on the shoulders and a plastic zip fastening. The filling is 1.5 tog. Measurements: length from centre back neck to bottom edge is 94.5cm and Max Body height is 92cm which is 18/24mths.…
- 600011419 HMRC
A knitted short sleeved bodysuit to fit a child aged 18 - 24 months old. It is made from 95% cotton and 5% elastane. It is sold as a set with a pinny dress, which is classified separately and sold together on a plastic hanger.
łącznie decyzji dla tego kodu: 36
Uwagi prawne
Noty wyjaśniające do CN
Noty wyjaśniające Komisji Europejskiej dotyczące klasyfikacji towarów do tych kodów CN. Nie są prawnie wiążące, ale organy celne je stosują; uzupełniają Noty wyjaśniające do HS Światowej Organizacji Celnej.
Uwagi ogólne do działu
ARTYKUŁY ODZIEŻOWE I DODATKI ODZIEŻOWE, DZIANE
Uwagi ogólne
1. Do klasyfikacji artykułów złożonych z dwóch lub więcej materiałów włókienniczych w pozycjach — zob. Uwagi ogólne Not wyjaśniających do tej sekcji.
2. Do klasyfikacji odzieży pakowanej w zestawy do sprzedaży detalicznej — zob. uwaga 14 do tej sekcji.
3. Kiedy element garnituru, kostiumu lub kompletu, objętych pozycją 6103 lub 6104, ma przybrania lub ozdoby, których nie ma na innym elemencie lub elementach, cała ta odzież pozostaje klasyfikowana jako garnitur, kostium lub komplet tak długo, jak te przybrania lub ozdoby mają niewielkie znaczenie i są ograniczone do jednego lub dwóch miejsc na odzieży (na przykład na kołnierzyku i końcach rękawa lub na klapach i kieszeniach).
Jeżeli jednak te ozdoby zostały wykonane w trakcie dziania odzieży, klasyfikacja jako garnitury, kostiumy lub komplety jest wykluczona, z wyjątkiem, kiedy ozdobą jest logo lub inny podobny symbol.
4. Odzież okrywająca górna część ciała w odróżnieniu od odzieży okrywającej dolną część ciała i odzieży okrywającej całe ciało (na przykład palta, suknie) jest odzieżą, która:
- na podstawie obiektywnych cech (fason, krój itp.) jest wyraźnie przeznaczona do noszenia jako, na przykład anoraki, marynarki (garnituru) oraz górne części kompletów, koszule i bluzki, górne części piżam, pulowery, swetry rozpinane oraz kamizelki, górne części ubiorów narciarskich itp. (O ile nie określono inaczej, odzież ta nie koniecznie musi całkowicie okrywać górną część ciała.), oraz
- nie sięga poniżej połowy uda. Jednakże, głównie ze względu na modę niektóre części tej odzieży mogą sięgać poniżej połowy uda (na przykład fantazyjne modne frędzle, ale także tradycyjne poły fraków) i są one nieistotne, jeśli chodzi o długość odzieży, ponieważ nie zmieniają one funkcji tej odzieży, która ma okrywać górną część ciała.
Noty wyjaśniające do Nomenklatury scalonej Unii Europejskiej, Dz.U. C (tekst skonsolidowany i późniejsze zmiany) · © European Union
Ta podpozycja w poprzednich latach
Nomenklatura scalona z każdego roku w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Urzędowym: opis, stawka celna dla państw trzecich i jednostka uzupełniająca.
| Rok | Opis | Stawka dla państw trzecich | Jednostka uzupełniająca |
|---|---|---|---|
| 2026 | Z bawełny | 12% | — |
| 2025 | bez zmian | 12% | — |
| 2024 | bez zmian | 12% | — |
| 2023 | bez zmian | 12% | — |
| 2022 | bez zmian | 12% | — |
| 2021 | bez zmian | 12% | — |
| 2020 | bez zmian | 12% | — |
| 2019 | Of cotton | 12% | — |
Kod CN 6114 20 00 to linia Nomenklatury scalonej UE w podpozycji HS 6114.20 (pozostała odzież dziana, z bawełny).
Cło dla państw trzecich wynosi 12%; ilość deklaruje się w jednostce: —.
Towary z 153 krajów mogą być przywożone do UE z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej zamiast stawki standardowej 12% (podstawa: np. GSP-EBA lub CARIFORUM); dla 140 z nich cło wynosi zero.
W ostatnich 12 miesiącach (wrzesień 2025 – sierpień 2026) import do UE w podpozycji HS 6114.20 – pozostała odzież dziana bawełniana – wyniósł 193,3 mln €, o 13% mniej niż w poprzednich 12 miesiącach, przy średniej cenie 19,07 € za kg; największy dostawca to Bangladesz (35%), na drugim miejscu: Chiny.
W innych taryfach dla tej samej podpozycji: Turcja 12%, USA 10,8%, Wielka Brytania 12%, Kanada 18%, Meksyk 35%, Brazylia 35%, Argentyna 20%, Peru 11%, Nowa Zelandia 10%, Japonia 8,1%, Tajwan 12%, RWPZ 5%, Szwajcaria 0%, Norwegia 10,7%, Macedonia Północna 17,5% i Nigeria 20%.
Import do państw członkowskich UE w podpozycji 6114.20 wyniósł w 2024 r. 712,4 mln USD; największy dostawca spoza UE to Bangladesz.
Pytania i odpowiedzi
Jakie cło obowiązuje dla kodu 6114 20 00 (UE)?
W Nomenklaturze scalonej UE cło dla państw trzecich dla tej linii wynosi 12%; jednostka uzupełniająca: —. Nie obejmuje to stawek preferencyjnych dla towarów z krajów, z którymi zawarto umowy handlowe, ani ceł antydumpingowych i VAT.
Czy Nomenklatura scalona obowiązuje w Polsce?
Tak. Nomenklaturę scaloną stosują wszystkie państwa członkowskie UE, w tym Polska. Podana stawka to cło dla państw trzecich; przy konkretnej odprawie znaczenie mają też pochodzenie towaru i środki TARIC.
Skąd pochodzi import do UE w podpozycji 6114.20?
Największy dostawca spoza UE w 2024 r. to Bangladesz (158,7 mln USD); na drugim miejscu: Chiny.
Które kraje mają niższą stawkę dla kodu 6114 20 00?
Stawka preferencyjna dla tej linii przysługuje towarom z 153 krajów, w tym z 140 krajów – zerowa (podstawy m.in.: GSP-EBA, CARIFORUM, KTZ). Dotyczy ona tylko towarów spełniających reguły pochodzenia danej umowy, z dowodem pochodzenia. Wybierz kraj pochodzenia na tej stronie, aby zobaczyć jego stawkę.