Antidumping-, compenserende en vrijwaringsrechten uitgelegd

Drie instrumenten, drie doelen

Handelsbeschermingsmaatregelen zijn extra rechten bovenop het normale tarief. Ze zijn toegestaan door de WTO-overeenkomsten en kunnen zeer hoog zijn.

Antidumpingrechten (AD) bestrijden invoer die onder de normale waarde wordt verkocht, meestal de binnenlandse prijs of de productiekosten in het land van uitvoer. Compenserende rechten (CVD, of antisubsidierechten) neutraliseren subsidies van een buitenlandse overheid. Vrijwaringsmaatregelen reageren op een plotselinge toename van de invoer, ongeacht of de prijzen eerlijk zijn, en gelden meestal voor alle oorsprongen, vaak via tariefcontingenten.

AD en CVD zijn oorsprongsgebonden en vaak ondernemingsspecifiek.
Vrijwaringsmaatregelen gelden erga omnes, met uitzonderingen voor sommige ontwikkelingslanden.
Alle drie zijn gekoppeld aan de code en de oorsprong van het product, dus een fout in de indeling of de oorsprong kan ze per vergissing activeren of omzeilen.

Hoe de maatregelen worden vastgesteld

Europese Unie

De Europese Commissie voert onderzoek uit op grond van de antidumpingbasisverordening (EU) 2016/1036 en de antisubsidieverordening (EU) 2016/1037. Voorlopige rechten kunnen binnen zeven tot acht maanden na de opening worden ingesteld en definitieve rechten binnen 14 maanden. Maatregelen gelden vijf jaar en kunnen na een nieuw onderzoek bij het vervallen worden verlengd. De rechten worden gepubliceerd als uitvoeringsverordeningen van de Commissie en in TARIC opgenomen met aanvullende codes per exporteur.

Voorbeeld: op fietsen uit China rust sinds 1993 een antidumpingrecht. Uitvoeringsverordening (EU) 2025/2146 van 22 oktober 2025 heeft de maatregel verlengd, inclusief de uitbreiding tot fietsen die worden verzonden uit Indonesië, Maleisië, Sri Lanka, Tunesië, Cambodja, Pakistan en de Filipijnen.

Verenigd Koninkrijk

De Trade Remedies Authority (TRA) onderzoekt en doet aanbevelingen; de Secretary of State for Business and Trade beslist. De rechtsgrond is de Taxation (Cross-border Trade) Act 2018. Maatregelen staan in het UK Online Trade Tariff. Op 1 juli 2026 heeft het VK zijn vrijwaringsmaatregel voor staal vervangen door een nieuwe Steel Trade Measure: contingenten met ongeveer 51% verlaagd en een recht van 50% boven het contingent.

Verenigde Staten

Twee instanties verdelen het werk. Het Department of Commerce (International Trade Administration) stelt de dumping- of subsidiemarges vast; de US International Trade Commission (USITC) stelt de schade vast. Importeurs betalen bij de invoer contante deposito's, en het definitieve recht wordt later vastgesteld in jaarlijkse administrative reviews, zodat de eindafrekening hoger of lager kan uitvallen dan het deposito. Vrijwaringsmaatregelen worden ingesteld op grond van Section 201 van de Trade Act of 1974; de vrijwaringsmaatregel voor zonnepanelen is op 6 februari 2026 verlopen.

Turkije

Het ministerie van Handel (directoraat-generaal Invoer) onderzoekt op grond van wet nr. 3577 ter voorkoming van oneerlijke concurrentie bij invoer en het bijbehorende uitvoeringsbesluit en de uitvoeringsregeling. Maatregelen worden in de Turkse Staatscourant gepubliceerd als communiqués met de GTİP-codes, oorsprongen en rechten per onderneming. Vrijwaringsmaatregelen worden ingesteld op grond van het besluit inzake vrijwaring bij invoer. Turkije is een van de actiefste gebruikers van antidumpingmaatregelen.

Ondernemingsspecifieke rechten en hoe u ze claimt

Exporteurs die aan het onderzoek hebben meegewerkt, krijgen meestal een individueel recht. Andere exporteurs betalen het residuele recht (‘alle overige ondernemingen’), dat normaal het hoogste is.

In de EU geldt het individuele recht alleen als u de juiste aanvullende TARIC-code aangeeft en een geldige handelsfactuur overlegt met de verklaring die de verordening voorschrijft. Die verklaring wordt ondertekend door een functionaris van de producerende onderneming, vermeldt de onderneming en bevestigt dat zij de goederen heeft geproduceerd. Ontbreekt de factuur of voldoet de verklaring niet, dan past de douane het residuele recht toe.

In de VS hangt het recht af van de combinatie van producent en exporteur in het zaaknummer op de aangifte. In het VK en Turkije moet de aangifte ook de producent vermelden die in de maatregel is genoemd.

Vraag de leverancier vóór verzending naar de exacte juridische naam van de producent en de geldende aanvullende code.
Controleer of de producent, en niet een handelaar, de onderneming is die in de verordening wordt genoemd.
Neem de tekst van de verklaring letterlijk over uit de bijlage bij de verordening; gedeeltelijke of gewijzigde bewoordingen worden afgewezen.
Zorg dat de factuur door de producent is afgegeven of onder de verbintenis valt, zoals de maatregel vereist.

Ontwijking en uitbreiding tot verzendlanden

Wordt een maatregel ontweken door goederen via een derde land te verzenden of daar te assembleren, dan kan de autoriteit de maatregel uitbreiden (artikel 13 van de EU-basisverordening). De uitbreiding geldt voor goederen die uit dat land worden verzonden, ongeacht of ze als van oorsprong uit dat land zijn aangegeven. Echte producenten in het derde land kunnen een vrijstelling aanvragen en krijgen een aanvullende TARIC-code; ook zij moeten een factuurverklaring overleggen.

De VS voert anti-ontwijkingsonderzoeken uit bij Commerce en handhaaft tegen ontduiking via onderzoeken onder de Enforce and Protect Act (EAPA) bij CBP. Het VK en Turkije hebben vergelijkbare bevoegdheden.

Praktisch gevolg: Maleisische of Cambodjaanse fietsen kunnen in de EU het Chinese antidumpingrecht betalen, tenzij de producent is vrijgesteld. Controleer dus altijd het land van verzending en niet alleen de oorsprong.

Uitgewerkt voorbeeld: fietsen uit China naar Nederland

Een importeur voert 100 fietsen zonder motor in van GN 8712 00 30, gemaakt door een Chinese producent die niet in de verordening is genoemd. Douanewaarde CIF Rotterdam: €10.000.

Conventioneel recht: 14% van €10.000 = €1.400.

Antidumpingrecht: het residuele recht van 48,5% (het recht dat sinds 2013 wordt gehandhaafd; controleer het actuele percentage in TARIC onder de maatregel in Uitvoeringsverordening (EU) 2025/2146) over €10.000 = €4.850.

Btw-grondslag: 10.000 + 1.400 + 4.850 = €16.250. Nederlandse btw van 21% = €3.412,50.

Rechten die een werkelijke kostenpost zijn: €6.250, of 62,5% van de douanewaarde. Daarom is het controleren van maatregelen vóór de bestelling belangrijker dan welke besparing op vracht ook.

Maatregelen controleren op Tarifbase

Op elke codepagina van Tarifbase toont het onderdeel maatregelen de antidumping-, compenserende en vrijwaringsrechten die voor die code zijn opgenomen in de gegevens uit de EU, het VK, de VS en Turkije die wij inladen, met de oorsprong en, waar beschikbaar, ondernemingscodes en links naar de rechtshandeling.

Zie dit als vertrekpunt. Open vóór de aangifte de officiële bron (TARIC, het UK Online Trade Tariff, de AD/CVD-zaak bij Commerce en de berichten van CBP, of het communiqué in de Turkse Staatscourant), want maatregelen veranderen per verordening en kunnen terugwerkende kracht hebben.

Checklist

Code en oorsprong bevestigd, en het land van verzending gecontroleerd op uitbreidingen.
Naam van de producent en aanvullende code van de leverancier verkregen.
Conforme factuurverklaring in het dossier voordat de goederen aankomen.
Data van nieuwe onderzoeken (reviews) en vervaldata bewaakt; nieuwe onderzoeken gevolgd in het Publicatieblad of het Federal Register.
In de VS rekening gehouden met mogelijk hogere definitieve rechten na de administrative review.

Vragen en antwoorden

Komen antidumpingrechten bovenop het normale recht?

Ja. Ze worden opgeteld bij het conventionele of preferentiële recht en verhogen ook de grondslag voor de invoerbtw.

Vervalt het antidumpingrecht met een preferentieel oorsprongscertificaat?

Nee. Preferentie verlaagt alleen het conventionele recht. Handelsbeschermingsrechten gelden volgens hun eigen werkingssfeer, die de niet-preferentiële oorsprong en het land van verzending kan volgen.

Wie betaalt het antidumpingrecht, de exporteur of de importeur?

De importeur, als onderdeel van de douaneschuld. Een contract kan de kosten naar de verkoper verschuiven, maar de douane int ze bij de aangever of importeur.

Wat gebeurt er als de factuurverklaring niet klopt?

In de EU past de douane het residuele recht toe en kan zij het verschil na de vrijgave navorderen, meestal binnen drie jaar.

Kunnen maatregelen terugwerkende kracht hebben?

In sommige gevallen wel: rechten kunnen na registratie van de invoer met terugwerkende kracht worden geïnd, of gelden vanaf de opening van een anti-ontwijkingsonderzoek.

Hoe lang gelden maatregelen?

Vijf jaar in de EU, het VK, de VS en Turkije, verlengbaar na een nieuw onderzoek bij het vervallen (expiry of sunset review).